Zaans Medisch Centrum

Bewegwijzering voor in het ziekenhuis

Ziekenhuizen zijn complexe gebouwen door het brede scala van gebruikers, diensten en functionele eenheden. Het snel vinden van de juiste bestemming is cruciaal voor patiënten en bezoekers. SILO ontwikkelde een effectieve bewegwijzering voor het nieuwe Zaans Medisch Centrum.

Dienstbaar uitgangspunt

Patiënten en bezoekers verkeren meestal in een verhoogde staat van stress of emotie en maken zich zorgen over het (tijdig) vinden van hun bestemming. Voor ‘first-time visitors’ geldt dit des te sterker. Om die reden zijn we gestart met het analyseren en in kaart te brengen van alle typen gebruikers, bestemmingen en bewegingen in het nieuwe Zaans Medisch Centrum. Met als doel iedereen eenvoudig, comfortabel en zelfstandig zijn weg door het gebouw te laten vinden.

Print

SILO/Geerdes – Bestemmingen en flow, Analyse wayfinding ZMC, Niveau 0/BG

Bewegwijzering is fundamenteel

Het niet kunnen vinden van de bestemming is één van de meest voorkomende klachten van bezoekers aan zorginstellingen. Studies tonen aan dat bezoekers elke 10 meter bevestiging nodig hebben over de route die ze lopen. Zonder bevestiging is de kans groot dat ze verdwalen en hulp moeten zoeken bij het ziekenhuispersoneel. Behulpzame medewerkers staan bezoekers natuurlijk graag te woord, maar bij elkaar opgeteld gaat hierdoor jaarlijks veel kostbare tijd van personeel verloren. Om dat in het nieuwe ZMC te voorkomen ontwikkelde SILO in samenwerking met Geerdes een effectief bewegwijzeringsysteem. Een fundamenteel instrument ten dienste van patiënten, bezoekers èn ziekenhuispersoneel. 

scenario_longgeneeskunde

SILO/Geerdes – Strategie wayfinding ZMC, Scenario Longgeneeskunde

Route systeem

Een ziekenhuis krijgt slechts één kans om een goede eerste indruk te maken. Daarom ontwerpen we vanuit een ‘first-time visitor’ perspectief en volgens ‘progressive disclosure’ systematiek. De aangegeven informatie wordt onthult per laag, zo wordt op iedere plek precies voldoende informatie geboden om jou als bezoeker naar het volgende besluitvormingspunt te brengen. Niet meer en niet minder. Het verstrekken van te veel informatie om van ‘overal naar overal’ te komen zou ingewikkeld zijn en leiden tot een informatie-overload. In dit geval geldt voor bewegwijzering: less is more.

silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding
silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding4_2

ZMC bewegwijzering, volgens ‘progressive disclosure’ systematiek

ZMC wayfinding bewegwijzering

ZMC bewegwijzering, centrale hal

Flow: van afspraak tot behandeling

Voor een afspraak in het Zaans Medisch Centrum ontvangen patiënten thuis een uitnodiging. In de bijlage van de uitnodiging wordt stapsgewijs uitgelegd hoe je in het ziekenhuis op je bestemming terecht komt. Net voorbij de hoofdingang van het ziekenhuis staan ontvangstzuilen. Je scant hier je identiteitsbewijs en ontvangt een dagticket met informatie. Daarop staan je afspraken, oproepnummer en routenummer. Al deze middelen maken gebruik van de door SILO ontworpen stijl. Zie je het symbool van een anker op je ticket? Dan hoef je in eerste instantie alleen de ankers te volgen op de borden.

ZMC Bijlage brief

Flow: van afspraak tot behandeling

Het routenummer systeem bestaat uit de codering Noord/Zuid.verdieping.nummer van aanmeldzuil. Deze codering is te volgen via de verschillende verwijzingsposities door het ziekenhuis heen. Afhankelijk van de resterende tijd voor de afspraak kunnen patiënten of bezoekers wachten in de centrale entree of in de wachtruimten bij de specifieke poliklinieken. 

ZMC wayfinding bewegwijzering

ZMC bewegwijzering, aanmeldzuil, eerste verdieping

Voor laaggeletterden is een visueel volgsysteem met iconen ontwikkeld. 

silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding5

silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding2

Elk verwijzingspunt bestaat uit een aantal hiërarchische informatielagen. De gele strook bovenin geeft de positie aan waar je op dat moment bent, bijvoorbeeld in Noord op verdieping 1. De blauwe strook onderin verwijst naar facilitaire bestemmingen in de buurt, zoals bijvoorbeeld toiletten. Het donkere middendeel is bestemd voor de hoofdnavigatie naar de verschillende bestemmingen.

silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding3

ZMC wayfinding bewegwijzering

ZMC bewegwijzering, informatie zuil, centrale hal

Speciaal voor kinderen is een aparte bewegwijzering toegepast, onderverdeeld in drie te volgen dieren: de groene specht, de gele eekhoorn en het blauwe konijn.

silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding_6

Voor de externe bewegwijzering op het buitenterrein rondom het Zaans Medisch Centrum ontwikkelden we een systeem op basis van vlagborden.

ZMC wayfinding bewegwijzering

ZMC bewegwijzering, extern, buitenzijde Koningin Julianaweg

Ontwikkelproces bewegwijzering

Voor effectieve bewegwijzering bestaan veel universele regels. Het is onze uitdaging elk project zodanig in te passen dat het de gebruiker snel, veilig en comfortabel helpt, èn naadloos aansluit bij de architectuur of omgeving.  Als het om een ziekenhuis gaat, is het hanteren van een helder proces nog belangrijker dan normaal. Het verhuizen van patiënten en apparatuur is een enorme operatie die volgens militaire precisie verloopt. Afhankelijk van de complexiteit van het project hanteren we het volgende ontwikkelproces:

  1. De nieuwbouw wordt geanalyseerd, de verschillende gebruikers- en bezoekersgroepen worden in scenario’s ondergebracht. Aan de hand van de verschillende scenario’s worden de verkeersstromen naar alle bestemmingen omschreven en ingetekend. Deze verkeersstromen maken duidelijk waar de belangrijke beslissingspunten zich bevinden. We houden hierbij rekening met het bezoek en ontvangstproces, het centrale en decentrale wachten en de toepassing van dynamische media hierbij.
  2. We bepalen in overleg met de klant de terminologie van de bestemmingen, de codering, de symboliek en kleurcodering. We inventariseren alle benodigde type wayfindingelementen door het opstellen van een signplan. In dit plan worden alle verwijzingslocaties op een plattegrond ingetekend en gekoppeld aan een database. Aan de hand van het signplan kan een voorlopig productiebudget worden berekend.
  3. We ontwerpen de look & feel van het bewegwijzeringssysteem (Voorlopig Ontwerp), waarbij alle typen informatie naar hiërarchie worden ingedeeld en een duidelijke en leesbare plek krijgen.
  4. Met behulp van prototyping bepalen we het Definitief Ontwerp (DO): de materialisatie, de constructie en montage, de grootte en het definitieve kleurenpalet, passend bij de omgeving en opvallend voor gebruikers. Enkele locaties worden met 1:1 proeven getest.
  5. Na afronding van het DO worden normbladen ontwikkeld van elk type verwijzing. Verwijzingborden, in het geval van het ZMC 720 stuks, worden opgemaakt en verzameld in de productsheets, geschikt voor een overzichtelijke wijze van produceren en monteren.
  6. Een handboek wordt samengesteld uit de omschrijving van de wayfinding strategie en de normbladen zodat deze door de interne organisatie kan worden geraadpleegd bij mogelijke aanpassingen of uitbreidingen in de toekomst.
silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding_7

ZMC bewegwijzering, thematische nummering liftpleinen

2-zmc_2016_zaans_medical_center_graphics-copy

ZMC bewegwijzering, thematische nummering liftpleinen

silo_2016_zaans_medical_center_wayfinding_8_2

ZMC bewegwijzering, lichtwanden tbv orientatie

6-silo_2016_zaans_medical_center_graphics

ZMC bewegwijzering, lichtwanden tbv orientatie

Met onze ruimtelijke projecten stemmen we op uiteenlopende manieren het gevoel voor plaats, identiteit en leesbaarheid af. Ons doel is om daarmee een omgeving te creëeren waar mensen zich snel, veilig en op comfortabele wijze kunnen oriënteren en navigeren. Wanneer een nieuw gebouw of gebied wordt (her)ontwikkeld, ontstaat de kans om in samenwerking met architecten en stakeholders de identiteit, cultuur en verbinding van mens en plek te bepalen en te versterken. Voor het Zaans Medisch Centrum ontwikkelden we verhalende grafiek, een nieuwe corporate identiteit èn bewegwijzering voor snelle navigatie.

ZMC bewegwijzering wayfinding

ZMC bewegwijzering, kamernummering, 1e verdieping

Oplevering binnen tijd en budget

Het ontwerpen van een nieuw ziekenhuis is een strak gepland proces waarin architecten, bestuur en ontwerpers nauw samenwerken. Iedere fase moet volledig zijn afgerond voordat de volgende stap gezet kan worden. Dat betekent werken met keiharde deadlines en een strakke afstemming. Het ZMC is exact op de vooraf afgesproken datum opgeleverd, binnen budget. SILO creëerde een totaalervaring die niet alleen effectief is maar ook aansluit bij de historie van de regio, een speciale versie heeft voor kinderen en verwerkt is in verhalende grafiek op glaswanden en muren.

ZMC wayfinding bewegwijzering

ZMC bewegwijzering, polikliniek Verloskunde, eerste verdieping

Projectinfo

  • Opdrachtgever
    Zaans Medisch Centrum
  • Jaar
    2017
  • Activiteiten
    Wayfinding
    Signage
    Spatial design
  • Fotografie
    Thijs Wolzak
  • Oppervlakte
    40.000m2
  • Awards
    D&AD London Yellow Pencil 2017 , ADC New York 2x Gold Cube, ADC Designism Award, Red Dot Award, ADCN Lamp Brons, 2x Gold European Design Award

Meer info?

m11_rene_068_2

Rene Toneman
+31 (0)70 3856 946
+31 (0)6 24 66 07 37
rene@siloagency.com

Share deze case